Foto: Allexkoch (CC BY-SA 4.0)

Gewapend tot de tanden wilde een fascist op de belangrijkste Joodse feestdag, Jom Kippoer, de synagoge van Halle binnendringen om een bloedbad onder Joodse mensen aan te richten. Toen dit mislukte, schoot hij een voorbijganger en een klant in een kebabzaak neer. Onze solidariteit gaat uit naar de slachtoffers en hun families. De strijd tegen nazi’s en racisme is urgenter dan ooit.

door Sebastian Rave, Bremen

De moordenaar heeft de concrete daad misschien alleen begaan, maar hij stond niet alleen. In een “manifest” voor gelijkgestemden kondigde hij de misdaad aan in nazi-forums en hij toonde zijn daden live op het internet via een camera in zijn helm.

Hij herhaalde de ideologische sprookjes van nieuw en oud rechts. De Holocaust bestond niet volgens deze neonazi. Feminisme was verantwoordelijk voor de daling van het geboortecijfer. Daarom is er nu een ‘grote uitwisseling’, d.w.z. de bevolkingsuitwisseling van de blanke meerderheidsmaatschappij door moslimmigranten. En achter dit alles ligt het jodendom. Dit zijn niet de ideeën van een eenzame psychopaat, het zijn de hoekstenen van de huidige rechtse ideologie, die niet alleen gedeeld wordt door militante open nazi’s, maar ook door afgevaardigden in maatpak of door jonge “identitaire” activisten.

Vernietiging – de kern van de rechtse ideologie

Deze laatsten minimaliseren het antisemitische deel van hun ruwe wereldbeeld, althans in het openbaar, omdat de herinneringen aan de Holocaust en de andere misdaden van Hitlers fascisme nog te levendig zijn om massale haat tegen de Joden te propageren. Maar desondanks blijft het antisemitisme van rechts leven.

Het is dit gebrek aan bredere steun die leidt tot de paradox dat de moordenaar eerst de Holocaust ontkent tijdens zijn livestream en beweert dat er nooit een massamoord op Joden was, om vervolgens precies datgene in de praktijk te willen brengen wat hij eerder ontkende.

De schijnbaar meer gematigde woordvoerders van extreemrechts distantiëren zich uiteraard van de dader in Halle. Ze spreken over een ‘lone wolf’ (de rechts-populistische journalist en activist Elsässer), een “gestoorde en gekke” eenzaat die “politieke tegenstanders dient” en verhindert dat er een “open, democratische, vreedzame en brede beweging is tegen bevolkingsuitwisseling en vervangingsmigratie” (de identitaire activist Sellner in een YouTube-filmpje).

Ze vrezen dat de “gekke eenzaat” hun pogingen om zich te vermommen en hun beweringen dat ze “vreedzaam” en “democratisch” zijn ondermijnt, en hun rechtse ideologie blootlegt voor wat het is: een uiteindelijk moorddadige ongelijkheid van mensen op basis van afkomst, religie en ingebeeld ‘ras’. Ook al spreken deze moderne rechtse ideologen niet langer van “Ariërs” en “sub-mensen”, de samenzweringsonzin over de “grote uitwisseling” waarachter duistere machten moeten schuilgaan, is het model voor de fascistische moordenaar van Halle, die zichzelf beschouwde als een “Internet-SS’er”.

Georganiseerde nazi-scène

De dader was ongetwijfeld een overtuigd nazi. Er zijn aanwijzingen dat hij alleen online georganiseerd was. Zijn wapens, die volgens de bouwplannen vanop het net zelf waren gemaakt en die gelukkig grotendeels faalden, doen vermoeden dat hij niet betrokken was bij militante nazi-netwerken ter plaatse. Anders had hij waarschijnlijk een nog groter bloedbad aangericht.

We weten dat militante nazi-groepen aanzienlijke wapenarsenalen hebben. Bij huiszoekingen rond de Nordkreuz-groep na de moord op Walter Lübcke eerder dit jaar, een groep die deel uitmaakt van een nationaal nazi-netwerk van voormalige politiefunctionarissen, werden 10.000 patronen gevonden. Bij een inval tegen de “National Socialist Knights of the Ku Klux Klan” werden meer dan honderd wapens in beslag genomen. Ook in Rijnland-Palts werden in maart enkele honderden wapens, wapenonderdelen en explosieven in beslag genomen. Elke maand worden er wel wapens gevonden bij nazi’s. En steeds weer zijn er bewijzen voor nazi-structuren in het leger en de politie. Deze wijzen op het gevaar dat uitgaat van georganiseerde nazi’s die een moorddadige ideologie aanhangen, zwaar bewapend zijn en met die wapens overweg kunnen.

In het geval van Halle hebben we te maken met een relatief nieuwe vorm van nazi’s. Mannen die geïdeologiseerd zijn door “nieuw” rechts, georganiseerd via rechtse internetfora, diep vervreemd zijn van sociale structuren, en die, zoals de Christchurch-moordenaar of Anders Breivik, in de praktijk brengen wat AfD, FPÖ, Identitäre prediken: de ‘verdediging’ van het (blanke, mannelijke, christelijke) Westen, desnoods met het wapen in de hand.

Tegen elk racisme

De aanslag in Halle moest een bloedbad worden. Het is een toeval dat ‘slechts’ twee mensen het leven verloren en geen tientallen. Het is een duidelijk alarmsignaal dat niet langer genegeerd mag worden. De polarisatie van de samenleving neemt dramatisch toe. Fascistische terreur doodt. We moeten ons ertegen verdedigen, met alle noodzakelijke middelen.

We moeten actief ingaan tegen alles van extreemrechts. AfD, identitairen en co., maar ook deportatiepolitici, burgerlijke media en hun berichtgeving en de veel te vaak racistische praktijk van de politie zorgen voor het achtergrondgeluid van vermeende ‘individuele daders’. Racisten moeten sociaal geïsoleerd worden. Om dit te doen, moeten we hun leven zo moeilijk mogelijk maken. Geen betoging, geen affiche, geen enkele publieke uiting mag onbeantwoord blijven: het moet worden geblokkeerd en voorkomen.

De betogingen die nu plaatsvinden moeten gericht zijn tegen alle varianten van racisme, tegen antisemitisme, maar ook tegen de agitatie tegen vluchtelingen, tegen racistische staatspraktijken zoals deportaties, tegen islamofobie, tegen openlijke nazi’s en geestelijke brandstichters in de AfD.

Niet zwijgen over het kapitalisme…

Elke dag wordt ons verteld dat er geen alternatief is op de obscene rijkdom en macht van een kleine minderheid van grote aandeelhouders en superrijken. Bij alle vragen over de verdeling van de sociale rijkdom wordt de vraag meteen beperkt tot de verdeling van de armzalige kruimels onder de grote massa mensen die geen rijkdom bezitten maar moeten werken voor hun levensonderhoud. We worden verdeeld: Duitsers tegen migranten, jong tegen oud, mannen tegen vrouwen.

We moeten deze verdeeldheid bestrijden, voor onze gemeenschappelijke belangen. Wie het over fascisme heeft, mag niet zwijgen over het kapitalisme. De linkerzijde en de arbeidersbeweging kunnen de nazi’s niet bestrijden door de kapitalistische status quo van ongelijkheid te aanvaarden of zelfs te verdedigen. De ontevredenheid van grote delen van de bevolking over de sociale omstandigheden is gerechtvaardigd – en zal nog toenemen door de volgende economische crisis. Alleen als we erin slagen te laten zien hoe we kunnen strijden voor een humaan leven voor alle mensen, ongeacht etnische afkomst, religie en geslacht, kunnen we de extreemrechtse terroristen en hun ideologische aanhangers efficiënt isoleren.

We hebben structuren voor zelfverdediging nodig omdat het fascistisch geweld ons daartoe verplicht, maar ook omdat we niet op het leger of politie en de staat in het algemeen kunnen vertrouwen.  Antifascistische comités moeten verbonden zijn met vakbonden en andere onderdelen van de arbeidersbeweging om niet als geïsoleerde antifascistische groepen te eindigen. We mogen niet vergeten dat racisme het resultaat is van een samenleving gebaseerd op sociale ongelijkheid.