De extreemrechtse groep ‘Schild en Vrienden’ probeerde zich voor te doen als een groep met een ‘andere stijl’ dan de traditionele biernazi’s. De geschoren hoofden werden ingeruild voor pak en das. Maar daar houdt de ‘verandering’ op. De groep toont momenteel een zelfvertrouwen dat niet aan de eigen beperkte slagkracht aangepast is.

De afgelopen maanden ging extreemrechts tot verschillende gevallen van intimidatie en geweld over in Gent. Zo werd een actie voor de rechten van vluchtelingen aan het Gravensteen aangevallen waarbij materiaal van de organisatoren werd vernield. Geweld en vandalisme dus. Nadien probeerde de groep een debat over ‘Nieuw Rechts’ aan de universiteit te verstoren of toch minstens te intimideren door met een dertigtal mensen op te dagen. De betoging van de extreemrechtse NSV werd deels overgenomen door een 60-tal aanhangers van Schild &Vrienden, tot hiertoe de grootste mobilisatie van die club.

En nu werd op 1 mei een verdere stap gezet: de groep ging over tot inbraak in het ABVV-gebouw om een vlag te stelen die vervolgens verbrand werd. Het filmpje van die verbranding mag dan naar de stijl van de extreemrechtse terreurgroep ISIS verwijzen, het kan evengoed in verband gebracht worden met de stijl van de nazi’s. Extreemrechts stelt het zelf nogal puberaal voor: ‘we zijn in het kamp van de tegenstander binnengedrongen en hebben de vlag gepikt.’ De klassenstrijd is evenwel geen spel van een jeugdvereniging. Inbraak, diefstal en vandalisme zijn evenmin onschuldig. Student rechten Van Langenhove lijkt bovendien niet het verschil te kunnen tussen collectieve acties en individueel geweld.

De extreemrechtse groep ‘Schild en Vrienden’ is opgezet door militanten van zowel Vlaams Belang als N-VA. ‘Leider’ Van Langenhove ging spreken op vormingsmomenten van het Vlaams Belang. De groep kwam naar boven in het reële leven naar aanleiding van de meetings van Theo Francken (N-VA) aan de universiteiten. Verschillende gekende N-VA-leden maken deel uit van de groep. Maar toch is die partij niet bereid om ook maar een beetje afstand ervan te nemen. Lokaal N-VA-kopstuk Siegfried Bracke vond een interview met Van Langenhove in De Morgen – een interview dat voor die krant enkel gericht was op het opwekken van sensatie – “heerlijk uitdagend.” Enkele N-VA-kopstukken halen terecht uit naar de banden tussen politici van andere partijen en de Turkse Grijze Wolven, maar voor de banden met Vlaamse versie van die Grijze Wolven blijven ze blind en doof. Hypocrisie van de bovenste plank is dat.

Hoe extreemrechts op eigen fora als 4chan over Schild&Vrienden reageert. Voor de extreemrechtse militant hierboven op 4chan heeft Van Langenhove nazi-neigingen, voor Siegfried Bracke is dat wellicht wat hem zo ‘heerlijk uitdagend’ maakt?

‘Schild en Vrienden’ probeert zich als anti-establishment voor te doen, maar werpt zich in de praktijk op als de privémilitie van het kapitaal. Het is geen alleenstaand gegeven: ook de Franse vrienden van ‘Génération Identitaire’ worden ingezet als militie die studentenprotest tegen het gebrek aan middelen voor onderwijs fysiek aanvalt. ‘Leider’ Van Langenhove trok naar afdelingen van de Marnixkring, een gezelschap van Vlaamse ondernemers, om financiële steun voor zijn groep te werven. In het filmpje dat hij maakte bij de verbranding van de ABVV-vlag merkt Van Langenhove (tot hiertoe was Van Langenhove steeds de enige woordvoerder van de groep, we vermoeden dat het voor het ‘anoniem’ filmpje niet anders is) op dat tegen het ABVV wordt geprotesteerd omdat staken “de Belgische economie schaadt.” Het Vlaams-nationalisme van de extreemrechtse stoottroepen eindigt waar het de Belgische economie kan schaden.  Een organisatie die ingaat tegen de onhoudbare werkdruk zoals bij Lidl, die opkomt tegen aanvallen op de pensioenen en lonen van gewone werkenden, … dat is de belangrijkste vijand van extreemrechts. Daarmee maakt het duidelijk waar het zich positioneert in de klassenstrijd: aan de kant van het kapitaal. Extreemrechts richt zich niet tegen de Duitse directie van Lidl die Vlaamse werknemers als citroenen uitperst, maar tegen de Vlaamse vakbondsmilitanten die tegen de Duitse directie durven ingaan.

In het filmpje wordt opgemerkt dat een dag staking 878 miljoen euro ‘kost.’ Dat opmerkelijke cijfer kwam van werkgeversorganisatie Unizo bij de algemene staking van 2014. Het werd berekend door alle lonen in België op jaarbasis (zowel in de private als de publieke sector) te herleiden tot een dagloon. Het zou betekenen dat er jaarlijks voor 248,5 miljard euro aan lonen wordt betaald. Deze berekening is vreemd: de ‘schade’ wordt enkel in termen van loon gezien (terwijl de werkgevers die dag geen loon moeten uitbetalen aan wie staakt), er wordt van uitgegaan dat iedereen staakt, er wordt niet gekeken naar winsten als gevolg van arbeid, … Op zich wel een interessant cijfer: van de 420 miljard euro waarde die onze arbeid jaarlijks opbrengt (dat is het BBP van België) gaat er maar 248,5 miljard euro naar onze lonen. Het is onze arbeid die elke dag een waarde van ongeveer 1,5 miljard creëert, waarvan iets meer dan de helft naar onze lonen (inclusief die in de publieke sector) terugvloeit.  Extreemrechts richt zich tegen de belangen van onder meer de Vlaamse arbeiders die waarde produceren, niet tegen diegenen die zich de waarde van onze arbeid toe-eigenen om te speculeren of te beleggen in belastingparadijzen.

Het buitenproportionele zelfvertrouwen van ‘Schild en Vrienden’ is mee het resultaat van de minstens impliciete steun die het geniet in regeringskringen. Als deze groep niet gestopt wordt, zal het geweld enkel erger worden. Hoe kunnen we dit stoppen? Door mobilisatie en strijdbaar protest bij elke poging van extreemrechts om zich te uiten. Bij de publieke manifestatie voor apartheid in Zuid-Afrika organiseerden we met Blokbuster en Actief Linkse Studenten een grote antifascistische tegenbetoging in Gent. Met 500 was de antifascistische betoging dubbel zo groot als die van extreemrechts. Dat was een belangrijke eerste stap, maar verdere mobilisatie zal nodig zijn. Onder brede lagen van de bevolking is er geen steun voor een gewelddadige politiek zoals die van extreemrechts. Dat gebrek aan steun moeten wij activeren in antifascistisch verzet waarmee extreemrechts kan geïsoleerd worden.

Bij de gemeenteraadsverkiezingen zullen enkele gekende leden van Schild & Vrienden kandidaat zijn. Waarom geen massale pamflettencampagnes om hun praktijken van geweld en vandalisme bekend te maken in die plaatsen waar ze kandidaat zijn? Maar bovenal zal mobilisatie nodig zijn bij elke poging van extreemrechts om zich publiek te uiten zodat ze bij hun acties of bijeenkomsten niet verder geraken dan het bijeenbrengen van de eigen beperkte kringen. Het ABVV is nu een van de doelwitten van het vandalisme van extreemrechts. Een militante antifascistische opstelling door het ABVV dringt zich op, initiatieven als ‘Syndicalisten TEGEN Fascisme’ kunnen daar een belangrijke rol in spelen.

Sommigen werpen op dat het gevaar van extreemrechts niet overschat moet worden. Dat klopt, maar vandaag wordt dit argument vooral gebruikt om het gevaar te onderschatten. Het bestaan van een klein groepje neofascisten dat bereid is om tot inbraak, geweld en vandalisme over te gaan, is wel degelijk een gevaar voor de arbeidersbeweging. Als er onvoldoende op gereageerd wordt, leidt het bovendien tot verdere escalatie. Ons sterkste wapen daartegen is de kracht van ons aantal. Doorheen mobilisatie moeten we bovendien de discussie aangaan over een programma waarmee we reactionair rechts en de voedingsbodem ervoor de pas kunnen afsnijden. Een systeem in crisis zal immers steeds reactionaire rottigheid voortbrengen, strijd tegen dat systeem in crisis is nodig en dat kan het best door op te komen voor een alternatief. Wat ons betreft is dat een socialistische samenleving waarin de belangen en noden van de overgrote meerderheid van de bevolking centraal staan.