Op de openbare omroep loopt een reeks over de Antwerpse politie. Het gaat niet om een kritische inkijk, maar om zogenaamde ‘embedded journalism’: het is niet duidelijk of er journalisten bij betrokken zijn of als de politie zelf de regie in handen houdt. Het resultaat hiervan is dat er uiteraard geen fouten van de politie in beeld komen, laat staan excessen zoals het afranselen van mensen-zonder-papieren (de zogenaamde ‘Bende van Mega Toby & Sproetje’) of de racistische WhatsApp-groep van Antwerpse agenten. Het gaat om een promotievideo voor de Antwerpse politie die gratis in primetime op nationale televisie wordt uitgezonden.

Afgelopen maandag was een van de items in de reeks de betoging van extreemrechts en het antifascistisch protest ertegen in maart vorig jaar. Er werd getoond hoe een extreemrechtse betoger werd opgepakt nadat hij de Hitlergroet bracht. De beelden van de extreemrechtse betoging toonden ook deze optocht bijzonder klein was. De betoging van Blokbuster komt eveneens in beeld. We hebben daar op zich geen probleem mee: het was een openbare actie.

Wel vreemd vinden we dat wij in de besprekingen van de voorwaarden voor deze betoging niet op de hoogte gebracht werden dat de politie van onze betoging gebruik wenste te maken om een promoreeks voor zichzelf op te nemen. Wij hebben op geen enkel ogenblik toestemming hiervoor gegeven. Betogers die herkenbaar in beeld kwamen, hebben dat evenmin gedaan. Het gaat niet om beelden die in het kader van een nieuwsreportage werden opgenomen, maar om beelden die specifiek en louter en alleen met het oog op deze promoreeks werden opgenomen. In welke mate ging het om beelden die door de politie zelf werden gemaakt?

Bovendien kunnen vragen gesteld worden bij de wijze waarop de betogingen in beeld komen. De telling van het aantal betogers gebeurt blijkbaar tien minuten voor het officiële begin, op een ogenblik dat de organisatoren en de vroege vogels er al zijn. Op die manier laat de politie uitschijnen dat we met slechts 120 waren. Daarop wordt vervolgens doorgegaan met de stelling van een politieverantwoordelijke dat in zo’n geval nagegaan wordt of er geen groepen antifascisten elders in de stad verzamelen. Anders geformuleerd: de antifascisten waren met weinig en mogelijk waren er elders relschoppers aanwezig. Is het de bedoeling om de goede naam van Blokbuster, die overigens niet als organisator is vermeld, door het slijk te sleuren? Beelden later in de betoging tonen voor al wie kan tellen dat we met een pak meer waren. Wij telden het dubbele: 250.

Het feit dat de politie de cijfers van tien minuten tot een kwartier voor de start van de betoging aanhield, werpt wel een interessante blik op de vraag waarom de cijfers van politie en organisatoren zo vaak grote verschillen tonen. Maar waarom werd de telling van de extreemrechtse betoging niet vermeld? Daar waren er een 80-tal aanwezigen, althans dat zei extreemrechts zelf op Rechts Actueel. Met 250 tegen 80 waren de verhoudingen duidelijk, maar dat wordt onvermeld gelaten. Protest tegen een weinig zichtbare en amper aanwezige extreemrechtse studentengroep wordt als minder dringend aangevoeld, wat de antifascistische mobilisatie uiteraard beïnvloedt. Die context wordt uiteraard ook niet geschetst in de reportage.

Wat ook niet aan bod kwam in de reportage: een van de voorwaarden die op het laatste moment was toegevoegd, was een verbod op slogans rond Turkije en Koerdistan. We trokken door Berchem waar er heel wat migranten van Turkse afkomst leven. Er waren kort voordien problemen van geweld van Turkse nationalisten op Koerden geweest in Antwerpen. Vandaar de onaanvaardbare inbreuk op het recht op vrije meningsuiting om slogans rond Koerdistan te verbieden. Op onze betoging waren er enkele activisten van Kasjmiri afkomst die op een bepaald ogenblik slogans riepen. De politie was even uit het lood geslagen omdat het voor hen niet duidelijk was dat het om een Kasjmiri en niet om een Koerd ging. Dat was een foute inschatting. Maar in een promovideo voor de politie past het natuurlijk niet om daarop in te gaan.

Met een openbare betoging willen we de aandacht vestigen op de nood aan verzet tegen racisme en fascisme. Bovendien willen we de ruimte voor extreemrechts zoveel mogelijk beperken. Uiteraard kan dit in beeld gebracht worden op televisie. Maar vooraleer onze betoging opgevoerd werd in een reeks met een ander oogpunt – met name de politie voorstellen zoals de politietop dat wil met het oog op de public relations – hadden de programmamakers toch minstens onze toelating mogen vragen.

Tot slot nog een tip voor de programmamakers: de slogan die we bij het begin van de betoging riepen was niet ‘Stop met vuren. Eerst internationale solidariteit’ maar ‘Stop racisme, stop seksisme. Eén strijd, internationale solidariteit.’